Kto zapłaci mandat za niezapięte pasy bezpieczeństwa? Kierowca czy pasażer?

25 października 2022

Prawo wymaga zapinania pasów w samochodzie przez wszystkich podróżujących. Co jednak w sytuacji, kiedy zatrzyma nas policjant i okaże się, że któryś z pasażerów jedzie niezapięty? To on płaci mandat czy kierowca, który mimo braku zapiętych pasów, ruszył w drogę?

Kwestia tego, kto zapłaci mandat za niezapięte pasy bezpieczeństwa, często budzi kontrowersje. Skoro pasażer jest dorosły, to chyba powinien odpowiadać za swoje decyzje, prawda? Ale to kierowca „rządzi” w samochodzie i podejmuje decyzje, więc może jego obowiązkiem było skłonienie pasażera do zapięcia pasów?

Co to jest skrzyżowanie typu X? Kto ma na nim pierwszeństwo

Kto płaci mandat za niezapięte pasy bezpieczeństwa?

Prawidłową odpowiedzią na te dylematy jest: obaj zapłacą. W przypadku kontroli policyjnej i stwierdzenia, że jeden z pasażerów nie ma zapiętych pasów bezpieczeństwa, funkcjonariusz może wystawić dwa mandaty:

100 zł i 4 pkt. karne dla kierowcy
100 zł dla pasażera

Obowiązkiem wszystkich podróżnych jest zapięcie pasów bezpieczeństwa, natomiast obowiązkiem kierującego jest upewnienie się, że wszyscy to zrobili. To kierowca odpowiada za bezpieczeństwo przewożonych osób i to on ma obowiązek znać przepisy ruchu drogowego oraz dopilnować ich przestrzegania. Jeśli któryś z pasażerów odmawia zapięcia pasów bezpieczeństwa, kierujący powinien odmówić jazdy.

Nie zawsze zapinasz pasy? To teraz zaczniesz zapinać nawet na parkingu

Kto musi zapinać pasy bezpieczeństwa?

Sprawdźmy jeszcze co na temat pasów bezpieczeństwa mówi Prawo o ruchu drogowym (art. 39):

Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy.

Wynikają z tego zapisu dwie istotne informacje – zapinać pasy bezpieczeństwa musi każdy podróżujący i to w każdym pojeździe. Nie ma znaczenia, czy to samochodów osobowy, ciężarówka czy autobus.

Druga istotna kwestia jest taka, że mowa tylko o pojazdach wyposażonych w pasy bezpieczeństwa. Ustawodawca wychodzi tu ze słusznego założenia, że kwestie dopuszczenia do ruchu danego pojazdu oraz ustalenia ile osób może nim podróżować, regulują inne przepisy. Skoro pozwalają one na jazdę danym samochodem, pomimo tego że nie ma on na przykład pasów bezpieczeństwa z tyłu, to znaczy że można nim w ten sposób podróżować.

Kto nie musi zapinać pasów bezpieczeństwa?

Przepisy przewidują kilka wyjątków, w których nie jest wymaganie zapinanie pasów bezpieczeństwa, nawet jeśli pojazd jest w nie wyposażony. Są to:

kobiety w widocznej ciąży
kierowcy taksówek (tylko podczas przewożenia pasażerów)
instruktorzy nauki jazdy i egzaminatorzy (tylko wtedy, gdy za kierownicą siedzi kursant)
osoby mające zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do zapinania pasów
funkcjonariusze różnych służb (podczas przewożenia osoby zatrzymanej lub innych czynności)