Klimatyzacja samochodowa

20 maja 2009

Klimatyzacja samochodowa do niedawna kojarzyła się tylko z samochodami luksusowymi i chęcią poprawy komfortu. Aktualnie wiele badań udowadnia, że odpowiednio użytkowany klimatyzator przyczynia się w dużym stopniu do poprawy bezpieczeństwa na drogach.

Elementy układu klimatyzacji

Fot. R. Miłosz

Pozytywny wpływ układu klimatyzacji na organizm człowiek potwierdzają obserwację reakcji organizmu na stabilną i obniżoną temperaturę w kabinie. Otwieranie okien, włączona dmuchawa, która i tak nawiewa niewiele chłodniejsze powietrze nie dają pożądanych rezultatów, wręcz przeciwnie potęgują hałas w kabinie oraz zanieczyszczenie jej wnętrza spalinami. Wnętrze pojazdu może nagrzać się nawet do 60 st. C. jeśli pojazd jest w ruchu można jeszcze jakoś wytrzymać, najbardziej obciążony jest organizm gdy stoimy w korku. Efektem warunków panujących w kabinie jest osłabienie spostrzegawczości oraz wydłużony czas reakcji nawet o kilkadziesiąt procent.
Głównymi elementami współczesnych systemów klimatyzacji są: sprężarka, skraplacz. osuszacz, rozprężacz oraz parownik. Sprężarka (kompresor) zapewnia obieg płynu (czynnika chłodzącego) w systemie klimatyzacji. Napędzana jest, bardzo często, za pomocą paska klinowego od silnika. Skraplacz to wymiennik ciepła chłodzony wymuszonym przepływem powietrza podczas jazdy lub na postoju przez elektrowentylatory, co pozwala na skroplenie czynnika chłodniczego. Zawór redukcyjny (rozprężny) zmniejsza ciśnienie czynnika chłodzącego i zmienia czynnik chłodzący ze stanu ciekłego w gazowy. Przy rozprężaniu następuje znaczny spadek temperatury. Parownik schładza i osusza powietrze, które przez niego przepływa. Do układu klimatyzacji, mimo jej dobrej szczelności, zawsze dostaje się niewielka ilość wilgoci z zewnątrz. Jest to spowodowane mikroporami węży i innych elementów układu. Za eliminację tej wilgoci z układu odpowiedzialny jest osuszacz. Filtr wychwytuje z powietrza napływającego do kabiny dużą część szkodliwych zanieczyszczeń, takich jak: kurz i pyłki roślinne, spaliny oraz bakterie. Klimatyzacja składa się z dwóch obwodów: wysokiego i niskiego ciśnienia. Obwód wysokiego ciśnienia zaczyna się na wyjściu ze sprężarki a kończy się przy zaworze redukcyjnym. Cykl pracy klimatyzacji jest następujący: za sprężarką znajduje się obwód wysokiego ciśnienia, wytworzone przy sprężaniu ciepło jest odbierane z układu poprzez skraplacz owiewany strumieniem powietrza, czynnik chłodzący w zbiorniku za sprężarką w stanie ciekłym dochodzi następnie do zaworu redukcyjnego zwanego także rozprężnym, następuje gwałtowne rozprężanie czynnika chłodzącego przez co przechodzi on w stan gazowy. Rozprężaniu towarzyszy wydzielanie się zimna (lub raczej pobór ciepła z otoczenia), rozprężony czynnik chłodzący przechodzi do sprężarki gdzie jest ponownie sprężany w ten sposób cykl się zamyka.
Czynnikiem chłodzącym w starszych klimatyzacjach była ciecz oznaczona symbolem R12 (zwana również freonem), aktualnie stosuje się ciecz R134a.