Zmęczenie za kierownicą podczas długiej podróży? Jak uniknąć tej niebezpiecznej sytuacji?

17 czerwca 2021

Jesteś zmęczony i prowadzisz samochód? To sytuacja, które może doprowadzić do wielu, potencjalnie bardzo niebezpiecznych wypadków. Jak jej uniknąć?

Przed nami wakacyjne wyjazdy. Wielu z nas z pewnością wybierze się na wymarzony urlop samochodem. Wielogodzinna podróż autem może jednak sprawić, że kierowca poczuje się zmęczony, a to może doprowadzić do wielu, potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.

Zmęczenie zmniejsza zdolność kierowców do koncentracji i skupienia się na tym, co się wokół nich dzieje. Informacje o niebezpieczeństwie i zagrożeniach, które zwykle są interpretowane natychmiast przez kierowcę, który jest w pełni czujny, mogą zająć zmęczonemu kierowcy znacznie więcej czasu.

Uważa się, że zmęczenie jest przyczyną dużej liczby zderzeń pojedynczych pojazdów, w których samochód uderza na przykład w drzewo, a także poważnych zderzeń czołowych. Z danych Polskiego Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS wynika, że 10% wypadków na autostradach i co dwunasty wypadek na drogach ekspresowych jest wynikiem zmęczenia lub zaśnięcia za kierownicą. Z kolei analizy Komisji Europejskiej wskazują, że nawet 20% wypadków może być spowodowanych zmęczeniem.

Zmęczenie staje się jeszcze bardziej niebezpieczne, gdy łączy się z innymi czynnikami, takimi jak nadmierna prędkość czy jazda pod wpływem alkoholu. Jazda pod wpływem alkoholu jest szczególnie niebezpieczna w połączeniu ze zmęczeniem, ponieważ alkohol zdecydowanie negatywnie wpływa na czujność i refleks kierowcy. Szacuje się, że kierowanie pojazdem przez kilkanaście godzin porównywalne jest z jazdą po spożyciu alkoholu.

Zmęczony kierowca równie niebezpieczny jak pijany?

Najbardziej ekstremalna forma zmęczenia, to zaśnięcie za kierownicą, która jednak pojawia się dopiero po zignorowaniu szeregu innych, łatwo rozpoznawalnych objawów.

Jak zminimalizować niebezpieczeństwo zmęczenia podczas jazdy?

Upewnij się, że wyśpisz się przed długą podróżą. Zaplanuj jazdę w porach dnia, w których zwykle nie śpisz, nie zmuszaj się do ukończenia długiej podróży za jednym razem. Umów się na nocny postój, zamiast „naciskać” na jak najszybsze dotarcie do celu.
Unikaj jazdy w czasie, kiedy wiesz, że będziesz najbardziej senny. Warto na przykład zrobić sobie przerwę po sytym obiedzie.
Jeśli jesteś w długiej podróży, zaleca co najmniej 15-minutową przerwę co dwie godziny. W razie potrzeby rób częstsze przerwy. Wysiądź z samochodu, zaczerpnij świeżego powietrza, rozciągnij się lub trochę poćwicz. Jeśli jesteś zmęczony, zdrzemnij się, jeśli jest to bezpieczne.
Nie przedłużaj drzemki! Krótki sen trwający od 15 do 30 minut może być pomocny, ale jeśli śpisz dłużej niż 40 minut, trudno będzie się rozbudzić i zachować czujność – przynajmniej przez 15 minut po przebudzeniu.
Unikaj ciężkich posiłków w trakcie podróży, zwłaszcza w porze lunchu, ponieważ po południu mogą one nasilać senność.
Napoje z zawartością kofeiny mogą pomóc zachować czujność, ale ich efekty nie są natychmiastowe. Badania pokazują, że wypicie napoju zawierającego kofeinę, po którym następuje 20-minutowa drzemka, wydaje się być najlepszym krótkoterminowym środkiem do walki ze zmęczeniem.