Z czego składa się olej silnikowy?

25 listopada 2015

Olej spełnia w silniku wiele różnych funkcji. Oprócz smarowania elementów ruchomych, musi odprowadzać ciepło, zbierać zanieczyszczenia i chronić jednostkę napędową przed zużyciem. Połączenie tych funkcji w obrębie jednego środka smarnego wymaga odpowiednio dobranych składników i precyzyjnie wyważonych proporcji między nimi.

Szczegółowy skład danego oleju jest oczywiście tajemnicą, znaną tylko producentowi. Można jednak w przybliżeniu określić typowy skład oleju do silników samochodów osobowych. Najważniejszym elementem jest baza olejowa, która stanowi ok. 80 proc. objętości. To właśnie baza olejowa określa, czy olej jest mineralny, syntetyczny, czy półsyntetyczny. Amerykański Instytut Nafty dzieli bazy olejowe na pięć grup. Oleje mineralne oparte są na uszlachetnionych destylatach ropy naftowej. Wytwory syntezy chemicznej stanowią podstawę dla olejów syntetycznych. Mieszanka tych baz daje olej półsyntetyczny.

Mineralny czy syntetyczny?
Obecnie bazy syntetyczne mają przewagę niemal we wszystkich parametrach nad olejami pochodzenia mineralnego. Są wolne od zanieczyszczeń, bardziej stabilne w różnych temperaturach, mają lepsze właściwości czyszczące. Są za to dużo gorszymi rozpuszczalnikami, dlatego często nawet w olejach w pełni syntetycznych mogą znaleźć się niewielkie ilości składników mineralnych, dzięki którym pakiet dodatków może się rozpuszczać w bazie olejowej.

Lepkość
Sama baza olejowa nie wystarczy jednak, by olej spełniał właściwie wszystkie swoje zadania. Dlatego niezbędne jest stosowanie różnego rodzaju dodatków. Należą do nich regulatory lepkości, które stanowią 4-6 proc. objętości oleju. Ich zadaniem jest zapewnienie stabilnej lepkości oleju w różnych temperaturach. Są niezbędne, gdyż w niskich temperaturach w oleju wzrasta lepkość, w wysokich – lepkość spada.

Szlachetniejszy skład
Pozostałe 14-16 proc. objętości oleju to dodatki uszlachetniające. Do tej grupy zaliczane są detergenty, związki neutralizujące produkty spalania, przeciwdziałające korozji oraz ograniczające powstawanie osadów na ściankach cylindra i w misce olejowej. Do oleju dodawane są także dyspersanty, które służą do utrzymywania osadów i sadzy w postaci zawiesiny, która nie osiada na elementach silnika.

Zanieczyszczenia
Pojawianie się zanieczyszczeń w pracującym w silniku oleju jest nieuchronne. Rolą oleju jest zbieranie cząsteczek sadzy, opiłków metalu i wszystkich innych zabrudzeń, które mogłyby doprowadzić do uszkodzeń silnika. Dlatego nawet najlepsze oleje trzeba wymieniać po ściśle określonych przebiegach.

Źródło: Castrol